Analyse – Europa en Turkije nog geen match

Een aanzienlijk aantal bezwaren binnen de lidstaten zorgt voor vertraging van de onderhandelingen met Turkije over lidmaatschap van de Europese Unie. Turkije maakt het zichzelf moeilijk en impopulair door de Cyprus-kwestie. Nog voor het einde het jaar stemmen de lidstaten over het verdere verloop van de onderhandelingen met het land. De houding van Turkije tegenover Cyprus speelt daarbij belangrijke een rol.

Het kritische rapport dat de Europese Commisie deze maand uitbracht, liegt er niet om: als Turkije deel wil uitmaken van de Europese Unie, zal het land op talloze gebieden moeten verbeteren. De bekende argumenten tegen toetreding lijken aan draagvlak te winnen nu Turkije blijft weigeren Cyprus als lid van de EU te erkennen. Turkije zou geografisch niet bij Europa horen, mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting worden onvoldoende verdedigd en de rol die het leger in
de maatschappij heeft is te groot. Dit vinden onder andere Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Griekenland, Cyprus en Nederland. Volgens een recente peiling wil bijna zeventig procent van de Nederlanders niet dat Turkije toetreedt tot de EU.

Olli Rehn, de Finse commissaris voor uitbreiding van de EU, zei vorige week in een toespraak over het rapport dat Turkije wel vooruitgang heeft geboekt op eerdergenoemde gebieden, maar dat het nog altijd niet genoeg is om lid van de Europese Unie te worden. ‘Turkije heeft een moelijke periode achter de rug door een constitutionele crisis en politieke spanningen. Nu is het tijd voor de regering om aan het hervormingsproces te werken.’ Rehn doelde vooral op een aanpassing van het beruchte artikel 301 in de Turkse wet die ‘het beledigen van de Turkse identiteit’ starfbaar stelt.

Steun krijgt het land, waarmee in oktober 2005 de onderhandelingen voor toetreding begonnen, ook uit verschillende Europese landen. Groot-Brittannië, België, Zweden, Denemarken en Italië zijn ervan overtuigd dat toetreding van
Turkije inderdaad een brug zal slaan tussen de islamitische cultuur en die van het Westen. Volgens hen zou lidmaatschap van de EU zorgen voor een betere relatie met het Midden-Oosten wat uiteindelijk kan leiden tot meer stabiliteit in de wereld. Ook economische redenen spelen een rol, sinds de economie in Turkije de laatste jaren sterk gegroeid is.

Maar de tegenstanders vragen zich ook af: hoe ver moet de expansiedrift van de EU gaan? In januari 2006 kondigde het Europees Parlement aan dat uitbreiding niet mogelijk is als het bestuur van de EU niet beter wordt geregeld. Sinds 1967 is de organisatiestructuur bijna niet veranderd, terwijl de Europese Unie toen nog maar uit zes landen bestond. Momenteel telt de EU 27 landen.

Een van de belangrijkste critici, Nicolas Sarkozy, zal wanneer Frankrijk volgend jaar de EU voorzit, de onderhandelingen met Turkije niet makkelijker maken. In een gesprek met Martin Schulz, leider van de socialisten in het Europees Parlement, zei de Franse President dat hij alleen maatregelen zou steunen die niet zouden leiden tot een volwaardig lidmaatschap van Turkije. Maar Sarkozy kreeg eerder een waarschuwing van de EU over het in de weg staan van de toetredingsonderhandelingen.

Dan nog de kwestie Cyprus. Vorig jaar besloten de lidstaten de onderhandelingen met Turkije wegens het niet erkennen van Cyprus op een aantal hoofdstukken op te schorten. Nog altijd weigert Turkije schepen en vliegtuigen uit Cyprus toe te laten, omdat het vindt dat het Griekse deel van Cyprus de Turkse kant discrimineert. De kwestie speelt al jaren, maar de laatste tijd oefent de EU flinke druk uit op Turkije. Het land kan geen lid van de EU worden, als het een van de lidstaten niet erkend.

Het is onwaarschijnlijk dat de toetredingsonderhandelingen helemaal worden stopgezet, maar deze maand beslissen de lidstaten over het lot van Turkije, mede op basis van de Cyprus-kwestie. In ieder geval zorgen de onderhandelingen voor verdeeldheid binnen Europa. Olli Rehn zei onlangs dat hij vreest voor een radicalisering van de Turkse politiek wanneer het land lidmaatschap wordt ontzegd. Maar ondertussen reist de vraag hoe graag Turkije zelf nog wel lid van de EU wil worden. Want ook het enthoussiasme aan de Turkse kant lijkt te zijn gedaald nu het hen zo moeilijk wordt gemaakt.

Share Button

3 comments

  1. Turkije wilt niet doodgraag bij de EU als ie da zo graag wou zout ie de kont likken als de bulgaren!

Reacties zijn gesloten.