Een nacht op stap met een graffiti-kunstenaar

De kabouter is één van de meest kenmerkende pieces in Utrecht. Overigens niet van één van de jongens uit dit verhaal.

Kunst of vandalisme? De meningen over graffiti zijn verdeeld. Wat de één kan waarderen als een verfrissing van de stad, ziet de ander als regelrechte vervuiling. Maar er zijn ook nogal wat verschillen te vinden in de wereld van de verfspuitende jongeren. Niet iedereen wil uren aan een schildering werken, terwijl anderen met viltstift geschreven namen pure rotzooi vinden. Lukas Nijkerk ziet zichzelf als één van die mensen die kunst maakt.

Het is half 2 ’s nachts op een doordeweekse avond. Er staan wat zweetdruppels op het hoofd van de 24-jarige Lukas Nijkerk*. Hij veegt wat blonde haren uit zijn ogen en werpt een blik in zijn zwarte rugtas. De spuitbussen rammelen als hij de tas om zijn schouders slaat. Lukas pakt nog snel een tekenblok van zijn bureau en laat zien wat hij vanavond wil gaan maken. Onleesbare letters en felle kleuren vormen op een vreemde manier toch een symmetrisch geheel. Het is de piece die deze nacht ergens in de stad moet verschijnen.
Lukas is een graffiti-kunstenaar. Vanaf zijn zestiende trekt hij met enige regelmaat ’s nachts de straat op om zijn ‘handtekening’ ergens achter te laten. Vaak zit hij met dikke wallen onder zijn ogen huiswerk te maken vertelt hij, want de hbo opleiding die hij volgt moet ook afgerond worden. ,,Het is een dubbelleven dat ik leid” knikt Lukas. ,,Niet veel mensen weten van mijn nachtelijk bestaan, maar dat kan ook niet.” Zoals de meeste graffiti-spuiters houdt ook Lukas zijn hobby geheim, want voor het bespuiten van één vierkante meter staat gemiddeld 180 euro boete.

Lukas trekt de deur van zijn studentenkamertje achter zich dicht. Eénmaal buiten pakt hij zijn telefoon en begint te bellen. ,,Ik stap nu op de fiets. Zie ik je over een half uur?” Als hij weer opgehangen heeft vertelt Lukas dat hij vannacht niet alleen op pad gaat. ,,Ik ben van plan om een grote piece te maken. Tom gaat me helpen, want het moet natuurlijk wel afkomen.” Na de fietstocht staat Tom al op de afgesproken plek te wachten. Ook hij is, net als Lukas, helemaal in het zwart gekleed en draagt oude sportschoenen vol verfvlekken. Hij heeft zelfs zijn bivakmuts al op. Lukas zegt dat het doelwit niet ver hier vandaan is en knikt naar rechts. De rest van de weg spreken beide jongens niet veel, de concentratie is voelbaar.

Het doelwit blijkt een afgelegen, half in elkaar gestort schuurtje te zijn. Op het eerste gezicht is niet duidelijk waarom de schildering juist op deze plek moet komen, maar dan wijst Lukas naar boven: het schuurtje staat vlak langs het spoor. ,,Ik ben hier vaak langs gekomen met de trein, je hebt er perfect zicht op.” Het is van belang dat zoveel mensen graffiti kunnen zien, want in de wereld van de spuiters geeft dat aanzien. Op de vraag waarom ze dan niet in de stad een plek uitkiezen, antwoord Tom: ,,daar zijn twee redenen voor. In de stad is er een veel grotere kans dat je gepakt wordt. Dat geeft een kick, maar voor het werk dat we vanavond willen maken hebben we wat tijd nodig. Daarnaast willen we niet op huizen ofzo spuiten, maar houden we het bij verlaten plekken.”

Uiteindelijk zijn Tom en Lukas drie uur bezig geweest met de piece op het vervallen schuurtje. Het ziet er net zo uit als op de tekening die op het bureau van Lukas lag. Maar dan groter. Vogels beginnen langzaamaan te fluiten en in de verte is een schemering te zien. ,,We moeten opschieten, we kunnen niet met al die verfspetters gezien worden” legt Tom uit terwijl hij haastig de lege bussen weer in zijn tas stopt. Eenmaal terug bij het huis van Lukas kan hij niet meer stoppen met gapen. ,,Snel nog even slapen voor ik naar school moet”, glimlacht hij. ,,De missie is geslaagd. Maar misschien ga ik vanavond weer. Weet je wat het is? Het is gewoon verslavend, kunstwerken neerzetten waarvan praktisch niemand weet dat jij het was.”

* Om privacy-redenen zijn de namen van Lukas Nijkerk en Tom gefingeerd.

Meer Utrechtse graffiti zien? Kijk op:

http://www.fotolog.com/graffitiutrecht

www.graffitiutrecht.tk

http://graffitiutrecht2.webs.com/index.htm