Hoezo nieuws?

Gesneuvelde autoruiten, geplunderde winkels en ME te paard. Demonstraties tegen de gehate urennorm van staatssecretaris Marja van Bijsterveldt waren er gisteren door heel Nederland. Nergens ging het zo heftig toe als op het Museumplein in Amsterdam. Inzet: méér kwaliteit, minder kwantiteit. ,,De nood is hoog.”

Een ei kiest het luchtruim, waggelt met een boogje over enkele demonstranten heen en spat uiteen op een donkerblauw busje van de Mobiele Eenheid. Voor het Concertgebouw laveert een politieman te paard zich met gummiknuppel door een groepje schooltasdragers dat argeloos toekijkt. Op hetzelfde moment wordt een puber door een diender tegen de grond gedrukt en in de boeien geslagen.

Het gaat er hard aan toe, maandagmiddag op het Museumplein. De ME, die de scholieren eerder op de dag van het Leidseplein naar het Museumplein dreef, heeft zijn handen vol aan de drieduizend leerlingen die de schoolbankjes vandaag links laten liggen.

,,We zijn het zat”, verwoordt Ruben van Wijnen, vierdejaars havist aan het Amsterdamse Cartesius Lyceum, de onvrede onder zijn driekoppige vriendengroep. ,,We hebben op school te kampen met een lerarentekort en ontzettend veel lesuitval. Maar wat doet Van Bijsterveldt? Die praat over een vermeerdering van het aantal lesuren. Laat haar eerst eens aan de kwaliteit van het onderwijs gaan werken, voordat ze zich daarover druk maakt.”

Het is een veelgehoorde klacht vandaag: bij de staatssecretaris gaat kwantiteit bóven kwaliteit. Met die kwantiteit wordt gedoeld op de urennorm van 1040 uur. Staatssecretaris Marja van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA) wil deze norm strenger handhaven, waardoor scholen beter moeten nadenken over de invulling van de lesuren.

,,Onmogelijk”, zegt het Landelijk Actie Komitee Scholieren, LAKS. ,,Door het lerarentekort zie je dat scholen nu al massaal lessen moeten schrappen”, beweert voorzitter Sywert van Lienden. Nu sinds vorig jaar strenger wordt gecontroleerd op de uitvoering van die lessen worden veel lesuren ‘verkwanseld’, constateert hij. ,,Om toch de eis van 1040 uur per jaar te halen, laten scholen leerlingen maar een beetje aanklungelen. Van goed lesgeven is geen sprake. Dat is ook niet mogelijk, omdat er simpelweg te weinig mankracht voor is.”

Gevolg: scholieren zitten onnodig lang op school, vaak zelfs om de uren ‘op te vullen’. Ophokken, noemt LAKS dat. ,,Een onzinnig fenomeen”, aldus Van Lienden. Ook de concessie die Van Bijsterveldt dit weekend deed aan de VO-raad, ze haalde veertig uur van de 1040 af, is volgens het LAKS te slap om spijkers met koppen te slaan. ,,Een drogoplossing. Het lijkt erop alsof Van Bijsterveldt daarmee de leerlingen vandaag rustig wilde houden.”

Onder scholieren is de boosheid over ‘ophokken’ en lesuitval groot. ,,Sinds twee weken hebben we geen aardrijkskunde en Engels meer”, vertelt Johan van den Bergh, uit de vijfde klas op het Vossius Gymnasium. ,,Dat is niet wat je van een gymnasium verwacht. Wat nu veel gebeurt, is dat we in een lokaal worden gestopt en een docent eigenlijk ook niet weet wat we moeten doen.” Van den Bergh is vanochtend rond elf uur de school uitgelopen, heeft wat vrienden opgepikt en mobiliseerde vervolgens de gehele goegemeente op het Vossius Gymnasium. ,,De nood is hoog”, aldus de 16-jarige scholier. ,,Veel leerlingen hebben goed door dat het hier om iets wezenlijks gaat.”

Thomas Kriz, uit havo-4, herkent de problematiek. Stonden ze naar eigen zeggen een half uur geleden nog eieren te gooien naar de ME, nu zijn de gemoederen bedaard. ,,Momenteel vallen zes uur per week uit omdat er geen docenten zijn, maar je wordt wel op school gehouden. Je zit dan niets te doen en maakt huiswerk voor de volgende week. Voor de komende twee weken heb ik voor veel vakken alles al af.”

Op meerdere plaatsen in Nederland wordt maandag gedemonstreerd tegen de urennorm. In Rotterdam loopt de Coolsingel vol, in Den Haag protesteren leerlingen op het Binnenhof en in Hilversum wordt een grote bijeenkomst gehouden voor het museum voor Beeld en Geluid. Maar nergens loopt de situatie zo uit de hand als in Amsterdam. Winkel- en autoruiten sneuvelen, trams worden geblokkeerd, winkels geplunderd. In totaal verricht de politie landelijk 195 arrestaties, iedereen staat inmiddels weer op vrije voeten.

Op het Museumplein grijpen mannen in fluorescerende hesjes rond half vier het vuil op van het vertrapte grasveld, het laatste dat herinnert aan de oproer op ‘dolle maandag’, zoals een scholier de reuring vervat. Als het aan Ruben van Wijnen ligt niet voor lang. ,,Het maakt me niet uit of ik strafwerk krijg. Als Van Bijsterveldt niet naar ons luistert, moet ze het maar voelen.” En dan staat Van Wijnen, met een beroep op zijn ,,democratisch recht”, hier net zo goed morgen of overmorgen weer.

: